Projekt ustawy nakładającej dodatkowe obciążenia na Lasy Państwowe może przełożyć się na wzrost kosztów drewna, dalszy spadek konkurencyjności przedsiębiorstw i utratę miejsc pracy – alarmuje Koalicja na Rzecz Polskiego Drewna. Zdaniem przedstawicieli branży projekt jest kolejnym elementem polityki ograniczającej potencjał jednego z najważniejszych sektorów polskiej gospodarki.
Koalicja na Rzecz Polskiego Drewna, która skupia organizacje reprezentujące przemysł meblarski, płyt drewnopochodnych oraz papierniczy, wyraża poważne zaniepokojenie projektem nowelizacji ustawy o lasach (UD108), przygotowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Projekt zakłada obowiązek przekazywania przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe środków odpowiadających 2 proc. przychodów ze sprzedaży drewna na finansowanie wybranych działań związanych z ochroną przyrody.
Według dostępnych szacunków oznaczałoby to transfer przekraczający 200 mln zł rocznie z budżetu Lasów Państwowych do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W ocenie przedstawicieli sektora zmniejszy to środki dostępne na prowadzenie gospodarki leśnej, odnowienia lasów, ochronę przeciwpożarową, inwestycje oraz realizację licznych funkcji społecznych i przyrodniczych.
– Projekt UD108 należy postrzegać nie jako pojedynczą zmianę legislacyjną, ale jako kolejny krok w kierunku ograniczania potencjału gospodarczego sektora leśno-drzewnego. Branża od wielu miesięcy wskazuje, że kolejne decyzje regulacyjne wpływają na zmniejszanie dostępności krajowego surowca drzewnego, wzrost jego cen oraz pogarszanie warunków funkcjonowania przedsiębiorstw – podkreślają przedstawiciele Koalicji.
Przemysł drzewny i meblarski należy do strategicznych gałęzi polskiej gospodarki. Sektor zapewnia około 370 tys. miejsc pracy, generuje znaczące wpływy eksportowe i odpowiada za istotną część krajowego PKB. W rekordowym 2022 roku udział sektora leśno-drzewnego oszacowano na 8,5% PKB (liczone metodą wydatkową) podczas, gdy jego część przemysłowa odpowiadała za 2,7% PKB (liczone metodą produkcyjną).
Tymczasem sytuacja ekonomiczna przedsiębiorstw od kilku lat systematycznie się pogarsza. W 2024 r. rentowność branży drzewnej i meblarskiej spadła do najniższych poziomów od wielu lat – mediana marży netto wyniosła poniżej 2% i 2,3%, a stratę odnotowało odpowiednio 35% i 30% firm. Przeciętne zatrudnienie w branży meblarskiej i drzewnej systematycznie spada. W latach 2022–2026 liczba etatów w sektorze meblarskim zmniejszyła się o 27 tys., co oznacza redukcję zatrudnienia o ponad 16%.
Zdaniem Koalicji źródłem problemów są nie tylko skutki spowolnienia gospodarczego i osłabienia popytu na rynkach zagranicznych, ale również krajowe decyzje regulacyjne wpływające na funkcjonowanie całego łańcucha wartości – od gospodarki leśnej po przemysł przetwórczy. Przedstawiciele branży wskazują, że już wcześniejsze decyzje dotyczące ograniczania prowadzenia gospodarki leśnej na wybranych obszarach Polski budziły poważne obawy przedsiębiorców. Według szacunków sektora wyłączenie 20 proc. powierzchni lasów z aktywnej gospodarki może zagrozić nawet 70 tys. miejsc pracy.
Koalicja podkreśla, że wspiera działania na rzecz ochrony przyrody i zachowania bioróżnorodności, jednak rozwiązania dotyczące lasów powinny uwzględniać zarówno cele środowiskowe, jak i społeczne oraz gospodarcze.
– Ochrona przyrody i rozwój gospodarczy nie są celami sprzecznymi. Potrzebujemy rozwiązań opartych na rzetelnych analizach, dialogu i poszanowaniu zasad zrównoważonego rozwoju. Każda decyzja wpływająca na dostępność drewna i koszty funkcjonowania Lasów Państwowych powinna być poprzedzona szczegółową oceną skutków dla gospodarki, przedsiębiorstw i rynku pracy – wskazują przedstawiciele Koalicji na Rzecz Polskiego Drewna.
Koalicja apeluje o przeprowadzenie pogłębionych konsultacji społecznych oraz kompleksowej analizy ekonomicznych konsekwencji projektu UD108 dla całego sektora leśno-drzewnego. Zdaniem organizacji dalsze zwiększanie obciążeń nakładanych na system leśny może prowadzić do wzrostu cen surowca, ograniczenia inwestycji, spadku konkurencyjności polskich przedsiębiorstw oraz przyspieszenia procesu likwidacji zakładów produkcyjnych w wielu regionach kraju.